İngilizce–Türkçe (opsiyonel Almanca) uzman onaylı, görsel destekli akademik kaynak.
Ayakkabı üretiminde yüzeyleri düzeltmek, pürüzlendirmek veya parlatmak için kullanılan sert ve tanecikli malzemelerin genel adıdır. Üretim bandında özellikle taban yapıştırma işlem…
Yapıştırıcıyı ayakkabının "görünmez dikişi" olarak düşünülebilinir. Modern ayakkabı üretiminin (özellikle sneaker ve spor ayakkabıların) %90'ı bu kimyasal bağlayıcılar sayesinde ay…
Türkçede bilekte bot veya kısa bot olarak bilinen, tam bilek hizasında ya da bileğin hemen üzerinde biten kısa konçlu bir ayakkabı modelidir. Hem kadın hem de erkek modasında çok y…
Bir ayakkabı veya bot modelinin saya (üst) kısmında, burun bölgesinin hemen arkasından başlayıp dil kısmına kadar uzanan ve ayakkabının ön yüzeyini kaplayan ayrı bir deri veya kuma…
Kamara: Ayakkabı tabanının ökçe (topuk) ile metatars (ön ayak/tarak) bölgesi arasında kalan, ayak çukuruna denk gelen kavisli orta bölümüdür.
Arch support , ayak tabanının iç kısmında bulunan ve vücut ağırlığını dengeli bir şekilde dağıtan doğal kavisli yapıyı desteklemek amacıyla tasarlanmış tabanlık veya ayakkabı elem…
Ayakkabıcılık terminolojisinde montaj, kesilen ve dikilen saya ile tabanın birleştirilerek ayakkabının formunu aldığı en kritik üretim aşamasıdır. Bu işlem sırasında saya, ayakkabı…
Nedir: Ayakkabının iç tabanının (mostra altı/iç taban astarı) altına yapıştırılarak tutturulan, genellikle tuval (kumaş) veya deriden yapılmış çıkıntılı bir şerittir (kaburga). G…
İki deri veya malzeme parçasının üst üste binmeden (overlap), uç uca getirilerek yan yana dikilmesi yöntemidir. Bu dikiş tekniğinde parçalar birbirinin üzerine binmediği için birle…
Takviye / Backer / Reinforcement: Derinin veya kumaşın formunu koruması, esnememesi ve dayanıklılığının artması için iç kısma yapıştırılan destek malzemeleridir.
Süslü kıvırma (beading folding) Derinin kenarlarının estetik amaçla kıvrılarak katlanması işlemidir. Hem görünüm hem dayanıklılık sağlar.
Saya veya astar kenarlarını düzgün bitirmek için kullanılan şerit
Ayakkabının sayasını (üst deri kısmını), iç tabanını ve dış tabanını doğrudan birbirine bağlayan tek bir dikiş makinesiyle yapılan özel bir üretim yöntemidir. Bu yöntemde dikiş işl…
Taban Bileşenleri (Bottom Assembly): Dış taban, orta taban, ökçe ve iç taban gibi alt kısımların tamamını kapsayan montaj grubudur.
Taban Dolgu Malzemesi (Bottom Filling): Montaj sırasında iç taban ile dış taban arasında oluşan boşluğu doldurmak için kullanılan (genellikle mantar veya keçe) malzemedir. Konfor v…
Ayakkabının üretim aşamasında, tabanın (alt kısmın) bir bütün olarak, yani ökçe (topuk), orta taban ve dış taban gibi parçaların önceden birleştirilmiş veya tek bir kalıp halinde d…
Burun ucunun şeklini koruyan sertleştirilmiş malzeme; genelde saya ile astar arasında olur
Derinin kalitesiyle ilgilidir. Ayakkabı giyildikçe katlanma yerlerinde oluşan doğal kırışıklık veya deri yüzeyindeki çatlamalardır
Ayakkabıda nefes alabilirlik, ayağın ürettiği ter ve nemin malzeme gözeneklerinden dışarıya tahliye edilebilme yeteneğidir. Bu özellik, ayakkabı içerisindeki hava sirkülasyonunu sa…
Ayakkabıcılıkta fırçalama deriyi kirlerden arındırıp cilayı yedirme işlemidir, parlatma ise cila katmanlarıyla deriye koruyucu bir ışıltı ve cam gibi pürüzsüzlük kazandırma aşaması…
Hazır Ökçe (Built Heel): Fabrikada önceden farklı malzemelerden (plastik, poliüretan, ahşap vb.) seri olarak üretilmiş ve doğrudan montaja hazır hale getirilmiş topuklardır.
Ayakkabıcılıkta perdahlama, montajı tamamlanan ayakkabının kösele (taban) ve ökçe kenarlarının tıraşlanıp zımparalandıktan sonra, özel boyalar ve sıcak fırıldaklar (mühreler) yardı…
İki deri veya malzeme parçasının üst üste binmeden (overlap), uç uca getirilerek yan yana dikilmesi yöntemidir. Bu dikiş tekniğinde parçalar birbirinin üzerine binmediği için birle…
Kaliforniya Metodu; ayakkabı sayasının yumuşak bir iç tabana dikilerek torba haline getirilmesi ve kalıbın içeri itilmesiyle uygulanan montaj tekniğidir. Sert montaj astarı barındı…
Günlük Ayak Giyecekleri: Günlük aktiviteler sırasında ayağı dış etkenlerden korumak ve yürüme konforunu sağlamak amacıyla tasarlanmış; estetik ile fonksiyonelliği (esneklik, ve nef…
Sürülüp kuruduktan sonra parçaları adeta tek bir parça haline getirir. Sıvı veya macun formundadır; sürüldüğünde yüzeye tamamen yayılır. Kuruduğunda kemikleşmez, ayakkabının yürüme…
Cemented construction (yapıştırma montaj), ayakkabının üst deri kısmı (saya) ile alt tabanının dikiş kullanılmadan, sadece yüksek mukavemetli kimyasal yapıştırıcılar ve presleme yö…
Ayakkabı üretiminde ve tekstilde hem dekoratif hem de yapısal amaçla kullanılan, ilmeklerin birbirinin içinden geçerek bir zincir halkası görüntüsü oluşturduğu özel bir dikiş tekni…
Çocuk okul ayakkabısı, öğrencilerin gün boyu okulda rahatça hareket edebilmeleri, koşup oynarken ayak sağlıklarını koruyabilmeleri için özel olarak tasarlanmış, esnek, ortopedik de…
Cleat (Diş), özellikle futbol, kramponlu sporlar veya bisiklet ayakkabılarının tabanında bulunan, sporcunun çim, toprak veya pedal üzerinde kaymasını önleyerek güçlü bir yer tutuşu…
Cleated sole (Dişli taban), ayakkabının alt kısmında derin oluklar veya çıkıntılar bulunduran, özellikle zorlu arazi şartlarında, çamurlu zeminlerde ya da outdoor sporlarında kayma…
Coated Fabric (Kaplamalı Kumaş); dokuma, örme veya keçe yapısındaki bir kumaş tabanının, mukavemet, su geçirmezlik, esneklik veya dayanıklılık kazandırmak amacıyla poliüretan (PU),…
Coated Leather (Kaplamalı Deri); doğal deri yüzeyinin (genellikle alt yarma veya düşük kaliteli finisajlık deri tabakasının) mukavemet, su geçirmezlik ve homojen bir görünüm kazand…
Yapıştırıcı moleküllerinin birbirini tutma gücü. Ayakkabı tabanının sayaya yapışmasında kritik bir fiziksel özelliktir.
Soğuk iklim ayak giyeceği, ekstrem düşük sıcaklıklarda, karlı, buzlu ve ıslak hava koşullarında ayakları proaktif bir şekilde korumak, kuru ve sıcak tutmak amacıyla özel teknik mal…
Ayakkabıyı oluşturan her bir parça; saya, taban, astar vb. tüm teknik parçalar
Şartlandırma (conditioning) Malzemelerin (özellikle deri) üretim öncesi nem ve sıcaklığa adapte edilmesi işlemidir
Deri parçalarının hava sirkülasyonundan eşit şekilde faydalanabilmesi için asıldığı özel askı sistemini,
Tasarlanan modelin deri parçaları kesilir ve dikilerek ayakkabının üst kısmı (saya) hazırlanır. Hazırlanan saya, ayağın formunu veren "kalıp" üzerine büyük bir gerilimle çekilir. D…
Ayakkabının arka bölümünde, topuk kısmını desteklemek ve formunu korumak amacıyla kullanılan sertleştirilmiş yapısal parçadır. Saya ile astar arasına yerleştirilen fort, ayağın aya…
Topuğun dışının deri, kumaş veya başka bir malzeme ile kaplanmasıdır.
Deri veya kumaşın kalıplara göre kesildiği, derinin kesime uygun bölümü,üretimin ilk aşamalarından biri olan bölüm.
Ayakkabı bağcıklarının geçirildiği, "D" harfi şeklindeki metal veya plastik bağlama elemanıdır; özellikle postallarda, doğa yürüyüşü ve iş güvenliği botlarında bağcıkların hızla ge…
Ayakkabı sayasının (üst kısmının) bir kalıba yerleştirilerek, sıvı veya yarı akışkan haldeki taban malzemesinin (genellikle kauçuk veya poliüretan) doğrudan saya üzerine enjekte ed…
Ayakkabı imalatında tabanın saya ile birleştirilmesinde kullanılan, önceden hazırlanmış bir tabanı yapıştırmak yerine, erimiş veya akışkan malzemenin doğrudan saya tabanına enjekte…
Ayakkabı üretiminde ham kauçuk taban malzemesinin yüksek ısı ve basınç altında kükürtle reaksiyona sokularak (vulkanize edilerek) doğrudan saya üzerine şekillendirildiği, dikiş vey…
Ayakkabı üretiminde kullanılan deri veya kumaş gibi malzemelerin hangi doğrultuda daha fazla esneme payına sahip olduğunu ifade eden teknik bir terimdir. Ayakkabının kalıba düzgün …
Tabanda iki farklı sertlikte malzemenin bir arada kullanılması; konfor + dayanıklılık sağlar
Double Sole (İki Katmanlı Taban); ayakkabının alt taban yapısında, üst üste lamine edilmiş iki ayrı taban katmanının (genellikle iki kat kösele veya kalın kauçuk/EVA kombinasyonlar…
Bir malzemenin sertlik seviyesini ölçen ve malzemenin basınca karşı gösterdiği direnci ifade eden sayısal bir değerdir. Ayakkabı üretiminde özellikle taban, orta taban ve kauçuk bi…
Ayakkabının saya (üst kısım) ile tabanının birleştiği veya bir deri parçasının kesit yüzeyini oluşturduğu kritik hattır. Tabanın veya derinin dış kenar kısmı.
Taban veya derinin kenarlarının zımparalanması, boyanması ve düzgün hale getirilmesi işlemi.
Dikiş veya kesim sırasında kenarın düzgün gitmesini sağlayan makine aparatı.
Deri kenarlarını düzeltmek ve kalıcı bir form vermek için ısı kullanılarak yapılan işlem.
Taban veya saya kenarındaki fazla malzemenin kesilerek tıraşlanması.
İngiliz ayak ölçüsü sistemi (UK size), her numara arasında 1/3 inç fark bulunan, çocuk ve yetişkin olarak iki ayrı kademeden oluşan geleneksel bir ölçüm sistemidir. Türkiye'de kull…
"Piyanta" terimi, ayakkabı tabanının saya (üst kısım) ile birleştiği kenar payını ifade eder. Açık Piyanta Taban, tabanın ayakkabının üst sınırlarından daha dışarıya doğru taştığı,…
Ayakkabı bağcıklarının geçtiği deliklerin (kapsüllerin) bulunduğu bölgenin altına konulan, dayanıklılığı artıran takviye katmanı.
Bağlantı elemanlarının (vida, cıvata, perçin, kuşgözü, kanca vb.) uyguladığı noktasal basıncı daha geniş bir alana yayarak montaj yapılan malzemenin ezilmesini, yırtılmasını veya d…
Moda Ayakkabı, yalnızca işlevsel koruma veya rahatlık amacının ötesine geçerek, güncel trendleri, estetik tasarımları ve kişisel tarzı ön planda tutan ayakkabı kategorisini ifade e…
Bir malzemenin veya ayakkabı bileşeninin, kırılma ya da kalıcı deformasyon oluşmadan önce tekrarlanan gerilmelere (streslere) ne kadar süre dayanabileceğini ifade eden kritik bir m…
Feather Edge (Kalıp Kenar Hattı); ayakkabı kalıbının taban düzlemi ile yan ve burun duvarlarının birleştiği, kalıbın alt sınırını çizen keskin çevre hattıdır. Modelistlikte ve üre…
Büyükbaş hayvanların (genellikle sığır veya manda) derilerinin bitkisel tabaklama (veg-tan) yöntemiyle işlenmesinin ardından, hidrolik presler veya ağır silindirler altında çok yük…
Ayakkabı üretim sürecinde tüm üretim işlemleri tamamlandıktan sonra ürünün son görünümünü iyileştirmek, korumak ve satışa hazır hale getirmek için yapılan son işlemlerin genel adıd…
Ayakkabı üretiminde sayanın (üst parçanın) kalıba geçirilerek şekillendirilmesi ve alt parçalarla birleştirilmeden önce ayağa uygun formun kazandırılması sürecidir. Bu aşamada deri…
Ayakkabı yapımında sayanın (üst kısmın) kalıbın altına doğru kıvrılarak iç tabana (mostra alt tabanına) tamamen düz ve pürüzsüz bir şekilde yapıştırılması veya zımbalanması işlemid…
Derinin kenarlarının çekiç ve solüsyon yardımıyla içe doğru katlanması işlemi.
Ayakkabının içindeki çıkarılabilir iç taban; konfor ve hijyen için kullanılır.
İnsan ayağını korumak, desteklemek veya süslemek amacıyla üretilen tüm giysilerin genel ve kapsayıcı adıdır. Ayakkabı (Shoe) ise bu genel kategorinin en temel, günlük ve tanınmış a…
Forepart, ayakkabının tarak hattından (ball line) başlayarak burun ucuna (toe box) kadar uzanan, ayağın ön taraftaki parmak ve tarak kemiklerini içine alan tüm ön bölgedir. Hem say…
Bir ayağın topuğunun yere değmesinden, aynı ayağın tekrar topuğunun yere değmesine kadar geçen döngüyü ifade eder. Bir ayakkabı tasarımcısı için bu döngüyü bilmek, taban esnekliğin…
Ayakkabı ve bot üretiminde kullanılan, ayakkabının bilek veya baldır kısmını saran ve dış etkenlerden koruyan ek bir parçadır. Genellikle su, toz, çamur ve kar gibi dış koşulların …
Farklı spor aktivitelerinde ve günlük kullanımda temel performans ve konfor sağlamak için tasarlanmış çok yönlü bir ayakkabı türüdür. Bu ayakkabılar belirli bir spor dalına özel de…
Ayakkabı üretiminde dayanıklılık ve su geçirmezlik sağlayan en prestijli ve geleneksel dikişli montaj yöntemlerinden biridir. Bu teknikte, ayakkabının sayası (üst kısmı) ve iç taba…
Ayakkabı tasarımında temel bir numara (örneğin 37 veya 42) üzerinden hazırlanan ıstampa (model kalıbı) parçalarının, diğer tüm numaralara (36, 38, 39 vb.) matematiksel oranlarla bü…
Ayakkabının tüm iç tabanını kaplamak yerine, sadece topuk bölgesini korumak ve konfor sağlamak için kullanılır. Topuk kısmındaki çivileri veya montaj birleşim yerlerini gizleyerek …
Halojenleme (Halogenation); ayakkabı üretiminde, özellikle taban montaj (yapıştırma) aşamasından önce, kauçuk (termo, neolit, doğal kauçuk vb.) veya EVA taban yüzeylerinin yapıştır…
Ökçe açısı, ayakkabı tasarımında ve kalıp modellemede, ökçenin (topuğun) yere bastığı düzlem ile kalıbın arka formu arasında kalan teknik eğimi ifade eder. Bu açının doğru hesaplan…
Ökçe göğsü, ökçenin ayakkabı burnuna (forepart) doğru bakan, tabanın bel (waist) kısmı ile birleşen dikey ön yüzeyidir. Ayakkabının arkasında gizli kalmayan, profilden bakıldığında…
Ayakkabının topuk bölgesinde yer alan ve ayağın kaymasını önlemek için kullanılan iç destek ve astar parçasıdır. Bu parça, topuğun ayakkabı içinde sabit durmasını sağlayarak yürürk…
Ökçe yüksekliği, ayakkabının arka dikey hattı boyunca, ökçenin yere bastığı en alt nokta (ökçe lastiği/ökçe ucu) ile ayakkabı tabanının arka montaj yüzeyi (ökçe yatağı) arasında ka…
Ayakkabının topuk kısmında yer alan ökçe katmanı, taban ile zemin arasında bir köprü vazifesi görerek vücut ağırlığını dengeler. Bu katman, yürüme esnasında oluşan darbe ve basıncı…
Ayakkabı üretiminde konfor ve dengeyi belirleyen en temel unsurlardan biri olan ökçe yatağı, ayakkabının iç kısmında topuğun tam olarak yerleştiği kavisli bölgeyi ifade eder. Bu an…
Ayakkabının en dış katmanında yer alan ökçe kapağı, topuğun yerle temas eden en alt kısmıdır ve ana işlevi ökçeyi aşınmalara karşı korumaktır. Yürüyüş sırasında zeminden gelen darb…
Tam Moda Ayak Giyecekleri (High Fashion Footwear): Fonksiyonellikten ziyade estetik, trend ve avangart tasarımın ön planda olduğu ayakkabılardır.
Indoor Footwear (Kapalı Alan Ayak Giyecekleri); ev, ofis, otel, hastane veya spor salonu gibi dış etkenlerden yalıtılmış iç mekanlarda giyilmek üzere tasarlanmış tüm ayak giyecekle…
Doğumdan yaklaşık 2 yaşına kadar olan (genellikle 15-22 numara arası) bebeklerin ayak yapısına uygun olarak tasarlanan ayakkabı kategorisidir. Bu grup, "pre-walker" (ilk adım önces…
Bu yöntemde sıvılaştırılmış poliüretan (PU), PVC, TR veya kauçuk gibi termoplastik malzemeler, yüksek sıcaklık ve basınç altında doğrudan ayakkabı sayasının altına yerleştirilmiş o…
İç taraf: Ayağın veya ayakkabının vücut merkez eksenine bakan, yani başparmak tarafında kalan iç kısmını ifade eder.
Mostra, ayakkabının iç kısmında ayağın doğrudan temas ettiği, genellikle deri veya tekstil kaplı iç taban katmanıdır. Temel işlevi, yürüme sırasında oluşan basıncı absorbe etmek ve…
Taban Astarı (Insole): Ayakkabının iç kısmında, ayağın doğrudan temas ettiği veya ana tabanın hemen üzerindeki katmandır. Yapısal destek sağlar.
Ayakkabı üretiminde saya (dış deri) ile ana astar arasında kullanılan, genellikle dokuma olmayan (non-woven) kumaş, tekstil veya sentetik malzemelerden yapılan destek katmanıdır. S…
Bir ayakkabının veya botun saya (üst) kısmındaki açıklığı (ağız hatlarını) daraltmak, ayakkabıyı ayağa sabitlemek ve sıkılığını ayarlamak için kullanılan, genellikle tekstil lifler…
Bağ Halkası (Lace Hook) veya daha yaygın teknik adıyla Hız Kancası (Speed Hook), özellikle botlar, askeri ayakkabılar ve doğa yürüyüşü (trekking) ayakkabıları gibi boğazlı modeller…
Bağlama (Lacing), ayakkabı bağcıklarının patlet üzerindeki deliklerden (kuşgözlerinden) geçirilme düzenini ve bu işlemin sonucunda oluşan teknik yapıyı ifade eder. Sadece ayakkabıy…
Monta kalıbı, ayakkabının tasarım aşamasında belirlenen formunu, boyutunu ve anatomik yapısını fiziksel olarak temsil eden üç boyutlu bir modeldir. Montaj sürecinde saya adı verile…
Last Thimble (Kalıp Borusu); ayakkabı üretim kalıplarının üst-topuk kısmına yerleştirilen metal veya sert plastik silindirik yuva olup, montaj makinelerindeki sabitleme millerinin …
Lasting (Kalıba Çekmek); dikimi tamamlanmış ve fonksiyonel elemanları (fort, bombe vb.) yerleştirilmiş olan sayanın (ayakkabının üst deri kısmı), ayakkabı kalıbı üzerine gerilerek …
Hayvan postlarının tabaklanıp işlenmesiyle elde edilen, kendine has gözenekli yapısıyla nefes alabilen, ayağın şeklini alabilen esnekliği, yüksek mukavemeti ve şıklığı sayesinde ay…
Ayakkabının iç yüzeyini kaplayan, ayağın doğrudan temas ettiği katmandır. Sayayı (dış deri) içeriden destekler ve ayakkabının iç işçiliğini tamamlar. Kullanım amacına göre deri (me…
Ayakkabı üretiminde özellikle dayanıklılığı artırmak için kullanılan özel bir taban birleştirme tekniğidir. Bu yöntemde saya (üst kısım) ile taban, güçlü bir dikiş sistemiyle birbi…
İki ipliğin (üst iplik ve masura ipliği) birbirine kilitlenerek oluşturduğu, sökülmesi zor olan standart makine dikişi.
Ayakkabının saya parçalarının veya tabanının, endüstriyel dikiş makineleri kullanılarak kilit dikişi (lockstitch) veya zincir dikişi (chainstitch) yöntemleriyle, standart ve yüksek…
Orta taban, dış taban ile iç taban arasında yer alarak yürüme esnasında oluşan darbeleri emen ve ayağa yastıklama sağlayan temel katmandır. Bu bölümde sıklıkla karşımıza çıkan fiya…
Mokasen, genellikle yumuşak deriden yapılan, bağcıksız ve ökçesiz yapısıyla bilinen köklü bir ayakkabı türüdür. Geleneksel olarak tek bir parça derinin ayağın altından yanlarına do…
Mondopoint, dünya genelinde kullanılan ve ayak ölçüsünü hem uzunluk hem de genişlik bakımından milimetre cinsinden temel alan evrensel bir ayakkabı numaralandırma sistemidir. Diğer…
Monk, bağcık yerine bir veya birden fazla metal toka ve kayışla kapanan, klasik ile günlük stil arasında yer alan özel bir ayakkabı modelidir. Ayakkabının üst kısmındaki deri bandı…
Ayakkabı bağcıklarının geçirildiği ve 'D' harfi şeklindeki metal halkalardan oluşan lacing (bağlama) sistemidir. Bu sistem, bağcıkların daha güvenli, hızlı ve eşit bir şekilde sıkı…
Norveç yapılışı, sayanın dışa doğru kıvrılarak çift sıra dikişle tabana sabitlendiği ve özellikle zorlu outdoor koşulları için tasarlanmış oldukça sağlam bir tekniktir. Bu yapıya b…
Ayakkabının topuk kısmını (fort bölgesini) tamamen veya büyük oranda açıkta bırakan bir tasarım modelidir. Bu tür ayakkabılarda geleneksel bir topuk desteği (fort) bulunmaz; bunun …
Ortopedik ayakkabı, deforme olmuş ayak yapısını düzeltmek, yürüyüş bozukluklarını gidermek ve vücut ağırlığını tabana dengeli bir şekilde yaymak amacıyla özel olarak tasarlanmış de…
Ayak tabanındaki biyomekanik sorunları gidermek ve ayağın yanlış basma açılarını düzeltmek için özel olarak üretilen ya da kişiselleştirilebilen destekleyici bir ayakkabı türüdür. …
Ayakkabının zeminle doğrudan temas eden en alt katmanı olup, yürüyüş veya koşu esnasında aşınmaya karşı direnç sağlayan, kaymayı önleyici desenleriyle yere tutunmayı artıran ve aya…
Paris point, Avrupa (Continental) ayakkabı numaralandırma sisteminde kullanılan, bir santimetrenin üçte ikisine (2/3) denk gelen doğrusal bir ölçü birimidir. Metrik sistem karşılığ…
Ayakkabı malzemesinin (özellikle dış derinin) suyla temas ettiği andan itibaren suyun malzemenin iç yüzeyine geçmesine kadar geçen süreyi ifade eden teknik bir terimdir. Bu süre, a…
İnsan ayağının tabanında bulunan, kemiklerin, bağların ve kasların oluşturduğu kavisli yapıya verilen biyomekanik isimdir. Ayakkabı tasarımı ve üretiminde bu yapının desteklenmesi …
Pronasyon (İçe Basma); yürürken veya koşarken topuğumuz yere değdikten sonra, vücut ağırlığının yarattığı darbeyi emmek için ayağın doğal olarak içe doğru esnemesi ve taban kavisin…
Ayakkabının arka kısmını kaplayan, topuktan başlayıp ayak bileğinin yan tarafları boyunca uzanarak bağcık veya tokaların bulunduğu ön bölüme kadar ulaşan ana saya parçasıdır. Ayakk…
Ayakkabının arka ve yan duvarlarını oluşturan gamba bölümünün iç kısmına yerleştirilen, ayağın yan ve topuk bölgeleriyle doğrudan temas eden iç kaplama katmanıdır. Bu teknik parça,…
Tepkime Kalıplama - Poliüretan (Reaction Moulding): Sıvı haldeki poliüretan ham maddesinin kalıba enjekte edilerek ayakkabının alt kısmında donmasıyla taban oluşturma yöntemidir
Takviye / Backer / Reinforcement: Derinin veya kumaşın formunu koruması, esnememesi ve dayanıklılığının artması için iç kısma yapıştırılan destek malzemeleridir. derinin altına yap…
Tamir edilebilirlik (repairability) Ayakkabının ne kadar kolay tamir edilebildiğini ifade eder.
Rib, ayakkabının iç tabanının (iç taban astarı/insole) alt yüzeyine, kenarlardan belirli bir mesafe içeride kalacak şekilde dairesel olarak monte edilen, genellikle tuval (kanvas),…
Tıraşlama (Roughing / Rub): Tabanın yapışacağı bölgedeki deri yüzeyinin zımparalanarak pürüzlü hale getirilmesi işlemidir. Bu işlem, yapıştırıcının daha iyi tutunmasını sağlar.
Tıraşlama (Roughing / Rub): Tabanın yapışacağı bölgedeki deri yüzeyinin zımparalanarak pürüzlü hale getirilmesi işlemidir. Bu işlem, yapıştırıcının daha iyi tutunmasını sağlar. De…
Saraç dikişi, tek bir iplik parçasının her iki ucuna da birer iğne (veya geleneksel olarak biz yardımıyla açılan deliklerden geçirilen mumlu sicim/kıl) bağlanarak, iki deri parçası…
Öğrencilerin okul ortamındaki yoğun hareketliliğine ve gelişim çağındaki ayak yapılarına uyum sağlayacak şekilde tasarlanan konforlu ayakkabılardır. Ayakkabının iç yapısı, ayağın d…
Ayakkabı üretiminde saya parçalarının (deri, tekstil veya sentetik malzemelerin) ya da saya ile tabanın mukavemetli iplikler kullanılarak birbirine dikilmesiyle oluşturulan, parçal…
Pekiştirici özellikle saya montajı sırasında malzemenin (deri veya sentetik) kalıp üzerine tam olarak oturmasını, gerginliğini korumasını ve kalıbın şeklini kalıcı olarak almasını …
Ayakkabı üretiminde pekiştirme, kalıba çekilen sayanın ve montajı yapılan parçaların kalıbın şeklini kusursuz ve kalıcı bir şekilde almasını sağlayan sabitleme işlemidir. Bu süreçt…
Shank (Kamara Desteği); ayakkabının iç tabanı ile dış tabanı arasına, tam kamara bölgesine yerleştirilen metal, sert plastik, kompozit veya sıkıştırılmış ahşaptan yapılan şerit fo…
Vardola dikişinden (welted) en büyük farkı, dikişin tabanın altından veya üstünden değil, tabanın yan yüzeyinden (duvarından) yatay bir şekilde geçmesidir.
Terlik (Slipper): Genellikle ev kullanımı için tasarlanan, arkası açık veya yumuşak yapılı hafif ayakkabılardır
Özellikle iş güvenliği botlarında, ağır hizmet postallarında veya askeri botlarda ayakkabı tabanının aşınmasını azaltmak, dayanıklılığını artırmak ve çamurlu ya da buzlu zorlu zemi…
Ayakkabının iç kısmında topuk bölgesinden başlayarak genellikle parmak uçlarına kadar uzanan ve ayağın doğrudan temas ettiği iç taban kaplamasına verilen isimdir. Bu parça, ayakkab…
Taban Yapışma (Sole Adhesion): Tabanın ayakkabı gövdesine kimyasal yapıştırıcılar ve presleme yoluyla ne kadar güçlü tutunduğunu ifade eden teknik değerdir.
Deri dikey olarak kesildiğinde en üstteki kaliteli, gözenekli kısma "Sırça" (Full Grain), onun altından çıkan lifli ve tüylü kısma ise "Yarma" (Split) denir. Her iki yüzü de süet b…
Ayakkabı düz bir zemine konduğunda, burun ucunun yerden olan yüksekliğidir. Bu yükseklik, yürüyüş sırasında adım atmayı kolaylaştırmak için verilir
Stacked heel (Katlı / Örme Ökçe), ayakkabıcılıkta üst üste konulmuş ince deri plakaların veya ahşap katmanların preslenip tıraşlanmasıyla elde edilen, dışarıdan bakıldığında yatay…
Ayakkabı üretiminde astar, iç taban veya saya üzerine marka logosunun, ayakkabı numarasının, hakiki deri sembolünün veya üretim kodlarının ısı, basınç ya da özel mürekkepler kullan…
Ayakkabının topuk kısmının dik durmasını sağlamak, çökmeleri önlemek ve ayakkabıya kalıcı bir form kazandırmak amacıyla saya ile astar arasına yerleştirilen sertleştirici bir malze…
Ayakkabı imalatında belirli bir uzunluk ölçüsü (genellikle bir inç veya santimetre) başına düşen dikiş sayısını ifade eden, sayanın birleştirilme mukavemetini, dikiş kalitesini, es…
Ayakkabı imalatında saya derisinin, taban astarının altına kıvrılmak yerine dışarıya doğru katlanarak doğrudan orta tabana ve dış tabana dikildiği, bu sayede ayakkabıya karakterist…
Telli Montaj Sistemi (String Lasted Construction): Sayanın alt kısmından geçen bir ipin çekilerek kalıba gerdirilmesi yöntemidir.
Ströbel Yapılış (Strobel Construction): Ayakkabı sayasının (üst kısım) bir iç tabana (strobel) dikilerek torba haline getirilmesi yöntemidir. Genellikle spor ayakkabılarda esneklik…
Taban ve saya arasında dışarıdan görünen bir dikiş yoktur. Bu, tasarımlarında daha minimal, temiz ve keskin hatlar yakalamanı sağlar.
Taban ve deri arasında dikiş ipi görülmez. Ekstra katmanlar olmadığı için ayakkabı çok hafiftir. Özellikle sneaker ve günlük ayakkabılarda yüksek hareket kabiliyeti sağlar. Yapıştı…
Yürüyüş veya koşu döngüsü sırasında vücut ağırlığının ayak tabanının dış kenarına doğru kayması durumudur; bu basış şekli, zeminden gelen darbe emilimini azaltarak ayak bileği burk…
Ayakkabı montaj aşamasında saya derisinin kalıp üzerine gerdirilerek, taban astarına geçici veya kalıcı küçük montaj çivileriyle (tack) sabitlenmesi işlemidir; bu geleneksel ve muk…
Tedavi Edici / Koruyucu (Therapeutic / Prophylactic Footwear): Ayak sağlığı sorunlarını önlemek veya mevcut sorunları desteklemek amacıyla tasarlanan ortopedik odaklı ayakkabılardı…
Ayakkabının dış tabanı (yerle temas eden katman) ile iç tabanı (ayağın bastığı katman) arasında yer alan, genellikle ayakkabının tüm uzunluğu boyunca uzanan tam bir katmandır. "Thr…
Ayakkabıcılıkta deri veya kumaş malzemenin esnemeyen ya da en az esneyen (sert) doğrultusunun, ayakkabı kalıbının uzunlamasına yani topuktan buruna gelecek şekilde ayarlanarak kesi…
Ayakkabının ön üst kısmı; bazı modellerde ekstra bir parça ile güçlendirilmiş olur
Burun ucunun şeklini koruyan sertleştirilmiş malzeme; genelde saya ile astar arasında olur
Ayakkabı düz bir zemine konduğunda, burun ucunun yerden olan yüksekliğidir. Bu yükseklik, yürüyüş sırasında adım atmayı kolaylaştırmak için verilir
Ayakkabının bağcık veya kapatma sisteminin hemen altında yer alan, ayağın üst kısmını bağcıkların oluşturabileceği baskı ve sürtünmeden koruyan, aynı zamanda dışarıdan gelebilecek …
Ayakkabının ağız hattının (top line) iç kısmına dikilen, genellikle saya derisinden veya daha dayanıklı ince bir deriden kesilen takviye parçasıdır. Bu parça, saya ile astarın birl…
Ayakkabının tabanı dışında kalan, ayağı üstten ve yanlardan saran tüm dış parçaların bütünüdür. Görevi ayağı korumaktır.
Ayakkabının giyildiği sırada ayağın girdiği en üst kenar sınırıdır. Sayayı (üst kısım) bitiren ve ayak bileği ile temas eden bu hat, ayakkabının estetiğini ve konforunu doğrudan et…
Ayakkabının topuk kısmının yerle temas eden en alt bölümüne yerleştirilen, genellikle kauçuk veya sert poliüretan malzemeden üretilen koruyucu parçadır. Bu parça, topuğun aşınmasın…
Şehir hayatının yoğun temposunda, işe giderken, sosyal aktivitelerde veya günlük rutinlerde kullanılmak üzere tasarlanmış hem şıklığı hem de konforu bir arada sunan ayakkabı katego…
Transverse Arch (Enine Kamara Yayı); ayağın tarak bölgesinde enlemesine uzanan ve kalıp üretiminde tarak hattı hacmini belirleyen anatomik kavistir. Yürüyüş anında dikey şokları em…
Ayakkabıda pençe, dış tabanın doğrudan zeminle temas eden ön kısmı ile bu yüzey üzerinde yer alan özel diş, kanal ve kabartma desenlerinin genel adıdır. Bu yapı, yürüyüş veya koşu …
Unit Sole (Hazır Taban): Topuğu, ökçesi ve tabanın tamamı tek bir parça halinde fabrikada önceden üretilmiş, montaja hazır taban yapısıdır.
ayakkabı, sayanın (dış derinin) iç kısmında herhangi bir astar katmanı (deri, tekstil veya sentetik) kullanılmadan üretilen ayakkabı modelidir. Bu yöntemde, saya derisinin arka yüz…
Saya, ayakkabının taban (alt) kısmı dışında kalan, ayağı üstten, yanlardan ve arkadan tamamen saran, farklı kesimlerdeki deri, tekstil veya sentetik parçaların proaktif bir şekilde…
Ayakkabının boğaz kısmında esnekliği artırmak veya kalıbın ayakkabının içinden daha kolay bir şekilde çıkması amacıyla yapılan "V" şeklindeki kalıp.
Ön saya yüzü, ayakkabının tarak hattından (ball line) başlayarak parmak uçlarına kadar olan forepart (ön kısım) bölgesini üstten tamamen kaplayan, bağcıklı modellerde dil köküne, y…
Ayakkabının burun ucundan başlayarak sayanın (ön yüzün) bağcık, dil veya boğaz kısmıyla birleştiği noktaya kadar olan dikey mesafeyi ifade eder. Bu uzunluk, ayakkabının hem estetik…
Ön saya yüz astarı, ayakkabının forepart (ön kısım) bölgesinde yer alan ön saya yüzünün (maske/vamp) iç yüzeyini tamamen kaplayan, ayağın parmak ve tarak bölgesiyle doğrudan temas …
Ayakkabıda, sayanın orta hattı üzerinde yer alan ve ayakkabının ön yüzünün (vamp) bitip bağcık alanı, dil veya boğaz kısmının başladığı en kritik teorik kesişim noktasıdır. Model t…
Ayakkabının ön yüz (vamp) parçasının, burnun gerisinden başlayarak yan taraflara (çeyreklere) doğru bir kuş kanadı veya "W" formu çizerek uzanan estetik ve fonksiyonel bölümüdür. Ö…
Stitchdown yönteminin daha gelişmiş bir versiyonu olan, saya derisinin dışa doğru kıvrılarak çift dikişle hem orta tabana hem de dış tabana sabitlendiği, suyun dikiş aralarından iç…
Ayakkabının tabanının ortada incelen bölümü; ökçe ile ön taraf arasındaki kısım
Ayakkabının bel kısmının çevre ölçüsü; kalıp genişliğini belirleyen bir ölçüdür
Ayakkabı kalıba çekildikten sonra, topuk ve burun kısımları sabitlenir. Yan monta, bu iki uç arasındaki boşluğu kapatır. Derinin kalıba tam oturmasını sağlayarak ayakkabının son fo…
Ayakkabı terminolojisinde, bir ayakkabının bütünlüğünü, şeklini, rengini veya performans özelliklerini kaybetmeden su ve deterjanla temizlenebilme kabiliyetini ifade eder. Bu özell…
Su nüfuziyet hızı (water penetration rate) Ayakkabı malzemesinin suyu ne kadar hızlı içeri aldığını gösterir. Su geçirmezlik performansını belirler.
Ayakkabının burun kısmından veya orta tabanından başlayıp topuğa doğru kesintisiz bir şekilde yükselen, tek parça halindeki blok taban ve topuk yapısını ifade eden bir ayakkabı ter…
Ayakkabının dışından bakıldığında, tabanın hemen üstünde dönen o dikişli veya dikişsiz ince hat genellikle vardoladır.
Dikilen vardola şeridi başlangıçta biraz sert ve düzensiz durabilir. Çekiçleme, bu şeridi aşağı doğru bastırarak düzleşmesini ve tabana tam paralel hale gelmesini sağlar.Çekiç darb…
Ayakkabının çevresi boyunca dönen, genellikle sert deri veya plastik bir şerit kullanılır. Önce üst deri, iç taban ve vardola şeridi birbirine dikilir. Bu, ayakkabının iskeletini o…
Taban ve üst deriyi birleştirmek ve dikiş için zemin hazırlamaktır. Genellikle deri, kauçuk veya plastik olur. Ayakkabıya dayanıklılık katar, su sızmasını zorlaştırır ve taban deği…
Ayakkabı kenarlarına veya tabanına tırtıklı bir çark yardımıyla dekoratif izler yapma işlemidir
Ayakkabının üst kısmının (sayanın) tek bir parça deriden, ek yeri olmadan kesilmesiyle yapılan modeldir. Genelde çok şık ve işçiliği zor modellerdir
Ayakkabının burun kısmına estetik ve dayanıklılık katmak amacıyla eklenen, kuş kanatlarını andıran "W" veya "M" şeklinde uzantılara sahip, genellikle brogue (delikli) süslemelerle …
Üretim sırasında deride oluşan katlanma veya kırışıklıkların ısı ve kalıp yardımıyla yok edilmesi.
